Türkiye’den yurt dışına kaçırılan Altın Taç ve Dağ Keçisi Figürü Türkiye’ye geri döndü. Anadolu Müzesi’ne konulan eserlerin tanıtım etkinliğinde konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Numan Kurtulmuş, ”Eserlerimizin peşine hafiye gibi takılıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Daha önce Erzurum Müzesi Müdürlüğünden çalınarak Paris’e götürülen M.Ö. 2000 yılına tarihlenmiş Dağ Keçisi Figürini ve İskoçya’ya kaçırılan Karya dönemine ait M.Ö. 400 yılına tarihli Altın Taç Türkiye’ye getirildi.
Anadolu Müzesine konulan eserlerin tanıtımında konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Numan Kurtulmuş, ”Eserlerimizin peşine hafiye gibi takılıyoruz. Bunlarla ilgili süreçleri ciddiyetle takip ediyor ve sonunda listemizde olan eserlerin Türkiye’ye gelebilmesini temin etmek için gayret sarf ederek sonuç alıyoruz.” ifadelerini kullandı.
”BENZERİ OLMAYAN ESERLERDEN BİRİ”
İskoçya’dan geçtiğimiz hafta Türkiye’ye getirilen 2 bin 400 yıllık Karya Dönemi’ne ait Altın Taç’ın müzelerimize değer katacağını dile getiren Bakan Kurtulmuş, eserin çok nadide ve dünya ölçeğinde belki de benzeri olmayan eserlerden birisi olabileceğini kaydetti.
”BİNLERCE YILLIK ESERLERİN GÖRKEMİ ARTIK GÖRÜLEMİYOR”
Altın Taç eserinin, döneminin çok zenginlerinden birisinin mezarına bırakılmış bir hatıra olduğunun anlaşıldığını belirten Bakan Kurtulmuş, Türkiye’de binlerce yıllık eserlerin görkeminin günümüzde artık görülemediğine işaret etti.
“Fevkalade Büyük Bir Hassasiyetle Çalışıyoruz”
Türkiye’nin tarihi ve kültürel zenginliğinin öteden beri bazı çevrelerin ilgi odağı olduğunun altını çizen Bakan Kurtulmuş, şöyle devam etti:
”BAZI MAFYATİK YAPILAR…”
“Dünyada bugün bilinen ve ne yazık ki öteden beri var olan mafyatik bazı yapılar eski eserleri bulundukları topraklardan kaçırıp bunları belli yerlere pazarlayarak belli piyasasını oluştururlar. Ne yazık ki, bazı ülkelerde de -önemli bir kısmı da sanata çok önem verdiğini zannettiğimiz ülkeler- bu kaçırılan eserler koca koca müzelerde, bir takım sanat galerilerinde sergilenir. Yani bir şekilde bu eski eser kaçakçılığına göz yumulduğu, değer verildiği için bu eski eser kaçakçıları dünyanın her yerinden bulabildikleri eski eserleri kaçırır ve belli yerlere pazarlarlar. Ülkemizden de yıllar içerisinde maalesef eski eserler kaçırılmış ve yurt dışında sergileniyor. Bugün dünyanın büyük müzelerinin hemen hemen tamamında Türkiye’den kaçırılmış olan çok sayıda eserin var olduğunu biliyoruz.”
DAĞ KEÇİSİ FİGÜRİNİ
Alman ve Fransız polisi tarafından Fransa’da tespit edilen bir eserin daha önce Erzurum Müzesi Müdürlüğünden çalınmış olan, bronzdan yapılmış, M.Ö. 2 binin sonuna tarihlendiği düşünülen, “INTERPOL Uluslararası Çalıntı Sanat Eserleri Veri Tabanı” üzerinden dünya genelinde araştırılan eser olduğu Bakanlık tarafından teyit edilmişti.
Bunun üzerine eserin Türkiye’den çalındığına ilişkin kanıt ve bilimsel raporlar İçişleri Bakanlığı ile Paris Kültür ve Tanıtma Müşavirliği koordinasyonunda hazırlanarak ilgili birimlere iletilmişti.
Eseri elinde bulunduran kişinin Türkiye tarafından sunulan deliller ışığında, söz konusu kültür varlığının çalıntı olduğunu öğrenmesi üzerine, Erzurum Müzesinden çalınmış olan Dağ Keçisi figürinini iyi niyet zemininde Paris Kültür ve Tanıtma Müşavirliğine teslim etmiş ve Türkiye’nin Paris Büyükelçiliğinde muhafaza altına alınmıştı.
Binlerce yıllık geçmişe sahip olan iki değerli eser Ankara’da Anadolu Medeniyetleri Müzesinde sergileniyor.
ALTIN TAÇ
İskoçya’nın Edinburgh şehrinde üç Türk vatandaşında ele geçirilen ülkemiz kökenli altın tacın iadesi için çalışmalar 2010 yılında başlatıldı.
Eserin yurt dışına çıkarılışına ilişkin kriminolojik bir veri elde edilemediğinden şahıslar hakkında İskoç makamlarınca bir ceza davası açılması mümkün olamadı.
Bakanlık tarafından karşı tacı elinde bulunduran şahıs tarafından 2013 yılında İskoçya’da “multiplepoinding” yani mülkiyetin tespiti davası açıldı.
Bu gelişme karşısında Bakanlığın Türkiye adına davaya taraf olunarak, eserin ülkemiz kökenli olduğuna yönelik argümanlar mahkemeye delil olarak sunuldu.
Taç üzerinde hak talep eden şahısın talebini geri çekmesinin ardından anılan eserin mülkiyeti İskoç hakim tarafından Türkiye’ye verildi.
Anadolu Medeniyetleri Müzesine teslim edilen eserde yapılan stil-kritik değerlendirmeler neticesinde, M.Ö. 4. yüzyıla tarihlendiği ve büyük olasılıkla Anadolu’nun eski Karya (günümüzde güneybatı Anadolu) bölgesine ait bir eser olduğu anlaşılıyor.
Varlıklı bir kişiye ait mezara ölü hediyesi olarak bırakıldığı düşünülen esere en yakın örnek Bodrum Sualtı Arkeoloji Müzesinde sergilenen Prenses Ada’ya ait altın taç.
