İran’da yaşanan savaşın ardından petrol fiyatları hızla yükselirken akaryakıt fiyatları da artışa geçti. Avrupa’da motorin fiyatlarının benzinden daha hızlı yükselmesi ise vergi yapısı, rafineri kapasitesi ve küresel talep gibi birçok faktörle açıklanıyor.
İran’daki savaşın küresel petrol piyasalarını etkilemesiyle birlikte akaryakıt fiyatları yeniden yükselişe geçti. Özellikle Avrupa’da motorin fiyatlarının benzine kıyasla daha hızlı artması dikkat çekerken, uzmanlar bu durumun yalnızca vergilerle açıklanamayacağını belirtiyor.
Motorin ve benzin fiyatları birbirine yaklaştı
Savaş öncesinde litre başına yaklaşık 10 sent daha ucuz olan motorin, son günlerde benzinin fiyatına yaklaşarak bazı bölgelerde benzini geçmeye başladı. Avrupa genelinde her iki yakıtın litre fiyatı ortalama yaklaşık 1,90 avro seviyesinde bulunuyor.
Petrol fiyatlarının yükselmesi tüm akaryakıt türlerini etkilerken motorin fiyatlarının daha hızlı yükselmesi dikkat çekiyor.
Vergiler önemli bir etken
Akaryakıt fiyatlarında vergilerin önemli bir payı bulunuyor. Fransa’da akaryakıt fiyatlarının yaklaşık yüzde 60’ını vergiler oluşturuyor.
Bu vergilerin başında “akaryakıt tüketim vergisi” geliyor. Motorinde litre başına yaklaşık 60 sent, benzinde ise yaklaşık 69 sent vergi uygulanıyor. Bunun üzerine ayrıca yüzde 20 oranında Katma Değer Vergisi ekleniyor.
Son yıllarda Fransa hükümeti, motorin ile benzin arasındaki vergi farkını azaltmaya yönelik bir politika izliyor. Geçmişte dizel araçların yaygın olması nedeniyle motorin vergisi daha düşük tutuluyordu.
Rafineri kapasitesi talebi karşılamıyor
Motorin fiyatlarının daha hızlı yükselmesinde rafineri kapasitesi de önemli rol oynuyor. Fransa’da yıllık rafinaj kapasitesi yaklaşık 58 milyon ton seviyesinde bulunurken ülkenin toplam akaryakıt tüketimi yaklaşık 65 milyon ton olarak hesaplanıyor.
Bu nedenle tüketilen akaryakıtın bir kısmı ithal ediliyor. Avrupa için referans kabul edilen Hollanda’daki Rotterdam piyasasında motorinin ton fiyatı 1.053 dolar civarında işlem görürken, benzin için bu rakam yaklaşık 815 dolar seviyesinde bulunuyor.
Küresel talep motorin fiyatını artırıyor
Motorin fiyatlarının benzine göre daha hızlı artmasının bir diğer nedeni ise küresel talep. Dizel yakıt sadece otomobillerde değil, özellikle kamyonlar ve yük gemileri gibi ticari taşımacılık araçlarında yoğun şekilde kullanılıyor.
Dünya ticaretinin büyük bölümünün bu araçlarla yapılması nedeniyle motorine olan talep benzine kıyasla daha yüksek seviyede bulunuyor. Bu durum piyasada arz ve talep dengesini etkileyerek motorin fiyatlarının daha hızlı yükselmesine yol açabiliyor.
Petrol sektöründe “crack spread” olarak adlandırılan ve ham petrol ile rafine ürünler arasındaki fiyat farkını ifade eden gösterge de bu süreçte önemli rol oynuyor.
Tüm gelişmelerden haberdar olmak için Artı33’ü Facebook @arti33com, Twitter @haberarti33 ve Instagram’da @haberarti33 takip edin…
YASAL UYARI: Bu haberin yayın hakkı www.arti33.com sayfasına aittir. Fransa hariç haberin linki kaynak gösterilerek paylaşılabilir.
