Petrol türevi kimyasal bir solvent olan hekzan, yalnızca yağ üretiminde değil; süt, yumurta, et ve hatta bebek mamalarında da tespit edildi. Fransa’da yapılan araştırmalar, bu zehirli maddenin hayvan yeminden insan vücuduna taşındığını gösteriyor. Etiketlerde belirtilmeyen bu kimyasalın sağlık üzerindeki etkileri endişe yaratıyor.
Fransa’da tereyağı ve yumurta ve sıvı yağlarda ölümcüm zehir Hekzan’a rastlandı. Hekzan, yağ üretiminde kullanılan bir petrokimyasal solvent. Özellikle soya, kolza ve ayçiçeği gibi tohumlardan maksimum yağı elde etmek için kullanılıyor. Bu işlem sonunda kalan “tourteau” adı verilen katı kalıntılar ise hayvan yemi olarak kullanılıyor.
Bu da, hekzan kalıntılarının hayvanlardan üretilen süt, yumurta ve et gibi ürünlere geçmesine neden oluyor.
INRAE’den Uyarı Gibi Araştırma: Hekzan Sütle Bulaşıyor
Fransa’daki INRAE Enstitüsü’nde yürütülen bir çalışmada, hekzanla işlenmiş yemlerle beslenen ineklerin sütlerinde petrol kalıntıları tespit edildi. Alternatif olarak kullanılan bitki bazlı solventlerde bu kalıntılar çok daha düşük çıktı.
Test Edilen 54 Gıdadan 25’inde Hekzan Bulundu
2024 yılında Fransa’nın kuzeyindeki süpermarketlerden alınan 54 gıda ürünü üzerinde yapılan analizlerde, 25 üründe hekzan kalıntısı bulundu. Bunlar arasında:
Margarin
Sıvı yağ
Yumurta
Tereyağı
Tavuk eti
bulunuyor. Kalıntı oranları, 0,01 ile 0,4 mg/kg arasında değişiyor.
Tüketici Etiketlerde Hekzanı Göremez
Hekzan, gıda katkı maddesi değil, yardımcı teknoloji maddesi olarak sınıflandırıldığından, ürün etiketlerinde belirtilmek zorunda değil. Yani tüketici, içinde hekzan kalıntısı olan bir ürünü hiçbir uyarı olmadan satın alabiliyor.
Hekzan Sağlığa Nasıl Zarar Veriyor?
Nörotoksik: Sinir sistemine zarar verebilir
Reprotoksik: Üreme sağlığını olumsuz etkileyebilir
Endokrin bozucu: Hormon dengesini bozar
Çocuklar için riskli: Bebek mamalarında dahi hekzan izleri bulundu
Yasalar Geride Kaldı, Yeni Değerlendirme Yolda
Avrupa’da hekzan için belirlenen yasal sınır, 1994 yılına dayanıyor. EFSA bu sınırları güncellemek üzere 2025 Haziran ayında bir değerlendirme süreci başlatacak.
Fransa’da bazı markalar ise şimdiden hekzansız ürünler sunmaya başladı. Örneğin bebek maması markası “Les Petits Culottés” hem hayvan yemini hem de yağ katkılarını solventsiz olarak kontrol ediyor.
Ölümcül İş Kazaları da Yaşandı
Fransa’da hekzan kullanılan yağ fabrikalarında yaşanan iş kazaları, bu kimyasalın ne kadar parlayıcı ve toksik olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi. En son Dieppe kentinde yaşanan patlamada, iki işçi hayatını kaybetti.
Mecliste Yasak Girişimi Başladı
Fransız milletvekili Richard Ramos, hekzan içeren ürünlerin satışının yasaklanması için yasa teklifi verdi. Gıda endüstrisi ise bu teklife karşı çıkarak, sadece sınırların düşürülmesini savunuyor.
YASAL UYARI: Bu haberin yayın hakkı www.arti33.com sayfasına aittir. Fransa hariç haberin linki kaynak gösterilerek paylaşılabilir.
Tüm gelişmelerden haberdar olmak için Artı33’ü Facebook @arti33com, Twitter @haberarti33 ve Instagram’da @haberarti33 takip edin…
