Son yıllarda trafikte seyir halindeyken sürücülerin en çok şikâyet ettiği konulardan biri araç farlarının aşırı derecede göz kamaştırması oldu.
Kış aylarında gecelerin uzamasıyla birlikte, özellikle kırsal ve yeterince aydınlatılmamış yollarda seyreden sürücüler karşıdan gelen araçların farlarından ciddi şekilde rahatsız oluyor. Pek çok sürücü, karşılaştıkları araçların uzun farla ilerlediğini düşünse de, uzmanlar bunun çoğu zaman yeni nesil far teknolojilerinden kaynaklandığını belirtiyor.
LED teknolojisi farları değiştirdi
Ulaştırma Bakanlığı ve uzman kurumlara göre otomobillerdeki aydınlatma sistemleri son 15 yılda önemli ölçüde değişti. Halojen ampuller yerini büyük oranda LED farlara bıraktı. LED’ler daha küçük yapıda olmalarına rağmen ışığı çok daha yoğun bir şekilde yayabiliyor.
Ulusal Sağlık Güvenliği Ajansı (Anses), LED farların eski halojen farlara kıyasla belirgin biçimde daha güçlü olduğunu ve bu durumun göz kamaşmasını artırdığını vurguluyor. 2010’lu yıllardan itibaren hızlanan bu dönüşüm, 2025 itibarıyla neredeyse tüm yeni araçlarda LED kullanımının standart hâle gelmesiyle daha da belirginleşti.
Işık miktarı değil, yoğunluğu sorun yaratıyor
Uzmanlara göre asıl sorun yayılan ışığın miktarı değil, ışığın yoğunluğu yani “luminans”. Teknik açıklamaya göre LED farlar daha küçük yüzeylerden benzer miktarda ışık yaydığı için, ışığın göze gelen yoğunluğu artıyor ve bu da sürücülerde daha fazla kamaşma hissi oluşturuyor.
Anses’in ölçümlerine göre LED kısa farların mavi ışık ağırlıklı parlaklığı, halojen farlara kıyasla 4 ila 6 kat daha yüksek olabiliyor. Uzun farlarda ise bu oran daha da artabiliyor.
Soğuk beyaz ışık algıyı etkiliyor
Göz kamaşmasının artmasında ışığın rengi de önemli rol oynuyor. LED farlar, sarı tonlu eski farlara kıyasla daha “soğuk” ve mavi ağırlıklı beyaz ışık yayıyor. Bu durum yolu daha net aydınlatırken, karşıdan gelen sürücüler için rahatsız edici bir parlaklık yaratabiliyor.
Uzmanlara göre mavi ışık yoğunluğu, insan gözünde daha fazla kamaşmaya yol açıyor ve özellikle yaşlı sürücülerde görüş konforunu olumsuz etkiliyor.
Göz sağlığı ikinci planda
Mevcut Avrupa mevzuatı, otomobil farları için belirli alt ve üst ışık sınırları öngörse de, ışığın yoğunluğu ve göz sağlığı üzerindeki etkileri konusunda net bir düzenleme bulunmuyor. Uzmanlar, kuralların ağırlıklı olarak yol güvenliğine odaklandığını, sürücülerin göz sağlığının ise ikincil planda kaldığını ifade ediyor.
Bu nedenle farların yarattığı göz kamaşması konusu, Birleşmiş Milletler bünyesindeki ilgili teknik çalışma gruplarında hâlen değerlendirme aşamasında bulunuyor.
Tüm gelişmelerden haberdar olmak için Artı33’ü Facebook @arti33com, Twitter @haberarti33 ve Instagram’da @haberarti33 takip edin…
YASAL UYARI: Bu haberin yayın hakkı www.arti33.com sayfasına aittir. Fransa hariç haberin linki kaynak gösterilerek paylaşılabilir.
