Fransa genelinde süpermarketlerde yaşanan yumurta sıkıntısı 2025’in sonundan bu yana sürerken, uzmanlara göre arz-talep dengesizliği ve üretim kısıtları nedeniyle sorunun kısa vadede çözülmesi zor görünüyor.
2025 yılının son haftalarından itibaren Fransa’daki büyük market zincirlerinde yumurta raflarının boşaldığı dikkat çekiyor. Danışmanlık şirketi NielsenIQ verilerine göre, ülkede yumurtada stok tükenme oranı 2025’te yüzde 13,3’e ulaştı. Bu oran, “normal ve kabul edilebilir” seviye olarak kabul edilen yüzde 2’nin yaklaşık 11 puan üzerinde bulunuyor.
Yumurta neden bulunamıyor?
Fransa’daki yumurta arzındaki daralmanın arkasında birden fazla neden yer alıyor. Öncelikle, kümes hayvanı işletmelerini etkileyen kuş gribi salgını üretimi ciddi şekilde düşürdü. Bir çiftlikte salgın tespit edilmesi halinde, enfekte tavuklardan elde edilen yumurtaların toplanmasına izin verilmiyor.
Buna ek olarak, olumsuz hava koşulları ve yoğun kar yağışları, ülkenin birçok bölgesinde dağıtım süreçlerini yavaşlattı. Ancak uzmanlara göre bu iki etken tek başına yaşanan büyük sıkıntıyı açıklamaya yetmiyor.
Talep hızla arttı, üretim geride kaldı
Asıl sorun, üretim ile tüketim arasındaki farkın giderek açılması olarak öne çıkıyor. Yumurta, çok sayıda tarifte kullanılabilmesi ve piyasadaki en ucuz hayvansal protein kaynaklarından biri olması nedeniyle tüketiciler tarafından daha fazla tercih ediliyor. Ulusal Yumurta Tanıtım Komitesi verilerine göre, Fransa’da kişi başına yumurta tüketimi 2025’te 240 adede yükseldi. Bu rakam 2024’te 226 seviyesindeydi. Ayrıca 2023’ten bu yana marketlerde her yıl yaklaşık 300 milyon adet daha fazla yumurta satıldığı belirtiliyor.
Üretimi sınırlayan mevzuat
Avrupa’nın en büyük yumurta üreticisi olmasına rağmen Fransa’da yıllık 15,4 milyar adetlik üretim, artan talebi karşılamakta yetersiz kalıyor. Sektör temsilcilerine göre, bu açığın kapatılabilmesi için her yıl yaklaşık 1 milyon ek yumurta tavuğuna ihtiyaç duyuluyor. Bu da 2030’a kadar yaklaşık 300 yeni kümesin inşa edilmesi anlamına geliyor.
Tarım Bakanı Annie Genevard ise mevcut mevzuatın yeni kümes yatırımlarını zorlaştırdığını belirtiyor. Özellikle çevre ve yapı izinleri konusunda Fransa’daki düzenlemelerin oldukça katı olduğu, bu durumun üreticilerin önünde ciddi bir engel oluşturduğu ifade ediliyor.
Kafessiz üretim süreci de etkili
2018 yılında yürürlüğe giren Egalim Yasası ve 2021’de çıkarılan uygulama kararnamesiyle birlikte, kafes sistemiyle yumurta tavuğu yetiştirilen yeni tesislerin kurulması ya da mevcutların bu şekilde yenilenmesi yasaklandı. Kafessiz ve açık alanlı üretime geçiş süreci, üretim kapasitesinin kısa vadede artmasını zorlaştıran bir diğer etken olarak gösteriliyor.
Yetkililer, Duplomb Yasası’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte bazı idari engellerin hafifletileceğini savunuyor. Buna rağmen Fransa, iç talebi karşılayabilmek için İspanya, Polonya ve Hollanda’dan yumurta ithalatına devam etmek zorunda kalıyor.
Tüm gelişmelerden haberdar olmak için Artı33’ü Facebook @arti33com, Twitter @haberarti33 ve Instagram’da @haberarti33 takip edin…
YASAL UYARI: Bu haberin yayın hakkı www.arti33.com sayfasına aittir. Fransa hariç haberin linki kaynak gösterilerek paylaşılabilir.
